Fon Akım Tablosu

Yorumlar

Bir dönem içinde işletmenin sağlamış olduğu tüm mali kaynakları ve bunların kullanım yerlerini göstererek bilanço ve gelir tablosunda görünmeen fon akımını ortaya koymak amacı ile hazırlanan tablodur. Bilanço ve gelir tablosu ile birlikte ilgililere sunulur. Böylece işletmenin mali gücü ve gücünün nasıl kullanıldığı, gelecekteki fon gereksiniminin ne olduğu gibi konularda bilgiler verir.

En basit hali ile bir döneme ait dönem başı ve dönem sonu bilançolarının karşılaştırılması sureti ile yapılır. Bilançonun pasifinde işletmenin sağladığı kaynaklar yer aldığına göre pasif kalemlerinin dönem sonu değerlerinin dönem başındaki değerlerden fazla olması halinde bu artışların dönem boyunca elde edilen kaynaklar olduğu açıktır. Pasif değerlerdeki azalışlar ise bu kaynakların geri ödenmesi anlamını taşır. Aktifte ise kaynakların nerelerde kullanıldığı gösterilir. Artış olmuşsa dönem boyunca elde edilen kaynakların yeni varlık alımları için kullanılması ya da alacaklara bağlanarak kullanılması anlamını taşır.

Fon akım tablosu fon kaynakları ve fon kullanımları olmak üzere iki bölümden oluşur.

Fon Kaynakları

  1. Pasiflerdeki Artışlar
    1. ​Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklardaki artışlar
    2. Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklardaki artışlar
    3. Öz Kaynaklardaki artışlar
  2. ​Aktiflerdeki Azalışlar
    1. ​Dönen Varlıklardaki azalışlar
    2. Duran Varlıklardaki azalışlar

Fon Kullanımları

  1. Pasiflerdeki Azalışlar
    1. ​Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklardaki azalışlar
    2. Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklardaki azalışlar
    3. Öz Kaynaklardaki azalışlar
  2. ​Aktiflerdeki Artışlar
    1. ​Dönen Varlıklardaki artışlar
    2. Duran Varlıklardaki artışlar

Fon Akım Tablosunun Yorumlanması

Fon kaynakları yorumlanırken işletmenin en fazla nereden fon sağladığına bakılır. En iyi fon kaynağı kardır. Faaliyet sonucu yaratılan kaynaklardır. Faaliyet sonucu yaratılan kaynaklar ne kadar fazla ise işletmenin fon yaratma gücü o kadar iyidir. İşletmenin faaliyetlerini kendi kendine finanse edebilmesi kabiliyeti ileride kaynak yetersizliği probleminin doğmayacağı şeklinde yorumlanır. Dönen varlıklardaki azalışlardan kaynaklanan fonlar değerlendirildiğinde hazır değerlerdeki azalışlardan ziyade stok ve alacaklardaki azalmalardan sağlanan fonlar olumlu karşılanır. Duran varlıkların fon kaynağı olması en son düşünülmelidir.

Fon kullanımları yorumlanırken fonların en fazla nerelerde kullanıldığı üzerinde durulur. Sağlanmış olan fonların işletme başarısını ve karlılığını artıracak şekilde kullanılmış olması arzu edilir. Dönen varlıklardaki artışlar değerlendirilirken elde edilen fonların hazır değer olarak tutulması ya da alacaklara ve stoklara bağlanmış olması yüzde payına göre değerlendirilir. Bu dağılımda bir denge kurulmuş olması gerekir. Ne likidite yetersizliğine neden olacak ne de atıl nakit tutulmasına neden olacak bir kullanım yapılmalıdır. Duran varlıklardaki artışların uzun vadeli alacak artışından kaynaklanmaması arzu edilir. Kısa ve uzun vadeli yabancı kaynakların ödenmesi için fon kullanılması işletmenin borç ödeme gücünün iyi olduğunu gösterir. Dönem zararı arzu edilmeyen bir fon kullanımıdır. Çünkü işletme yarattığı fonları kaybetmiştir.

Kısa vadeli borçlanılarak sağlanan fonlar dönen varlıklar için kullanılmalıdır. Duran varlıklar için uzun vadeli borçlanarak öz kaynak yoluyla sağlanan fonlar ile finanse edilebilir. 

Aşağıdaki gelir kalemleri fon kaynağı niteliğinde değildir;

  • Konusu kalmayan karşılıklar
  • Reeskont faiz gelirleri
  • Gelecek aylara ait gelirlerin döneme ilişkin kısımları
  • Gelir tahakkukları hesabındaki artışlar

Fon akım tablosunda düzenleyici hesaplar dikkate alınmaz, hesaplar netleştirilerek dikkate alınmalıdır.

Aşağıdaki giderler fon çıkışı gerektirmeyen giderlerdir;

  • Amortismanlar
  • Karşılık giderleri
  • Reeskont faiz giderleri
  • Gelecek aylara ait giderlerin döneme ilişkin kısımları
  • Gider tahakkuklarındaki artışlar